شنبه

.

معمولا آستین‌کوتاه می‌پوشم. مثل بقیه که در تابستان آستین‌کوتاه می‌پوشند. من هم مثل آن‌ها آستین‌کوتاه می‌پوشم. پوشیدن آستین‌کوتاه دلیل خاصی ندارد. فقط خودم را به این‌که خب هوا گرم است باید یک چیز خنک پپوشید، راضی می‌کنم. این یعنی به واقع مایل به پوشدن ِ آستین‌کوتاه نیستم، اما چاره چیست؛ باید یک چیز خنک پوشید. هوا گرم است. تابستان است.

کلافه‌م. دی‌رزو که رفتم دانش‌گاه ماجرایی پیش آمد، نشد کلاس بروم. دوساعته برگشتم. البته یکی هم آن‌جا که اصلا دوست ندارم سالی یک‌بار هم چشمم به چشمش بیفتد. ولی از بدِ من، عدل باید همان روز اولِ اولین ترم تابستان عمرم، چشمم به چشمش می‌افتاد. نه تنها چشم‌توچشم شدیم، که حرف هم زدیم. یعنی زد. بعد دید دارم چیز می‌خوانم خداحافظی کرد و رفت. تهِ دلم اما خوش‌حال نشدم. نمی‌دانم چرا. ولی حس می‌کنم این رفتارم بد بود. نه منظورم "یک‌جورهایی دک‌کردنِ" او نیست؛ منظورم کاری‌ست که خودم کردم. چرا باید همیشه نتوانم یک‌سری آدم‌ها را حتی برایِ یک‌ربع ساعت هم که شده تحمل کنم. یعنی چرا نمی‌توانم موضع بحث را به سمتِ خودم بچرخانم و با آن آدم از آن چیزهایی بگویم که فکر می‌کنم، من دست بالا دارم در آن‌ها! مگر قرار نیست من خوب باشم؛ آنی باشم که می‌خواهم. پس چرا نباید بتوانم _دوست دارم بگویم_ تحمیل کنم. فردا پس‌فردا بدجور یقه‌م را می‌گیرد این حالت. همه که مثل من نخواهند بود.

هر کاری هم بکنم، قبل ده نمی‌شود از خانه زد بیرون. همیشه هم باید تی‌شرت را توی پله پایین کشد. موقعِ پایین آمدن از پله‌ها شلوار را صاف‌وصوف کرد. توی رفلکسِ در حیاط، موها را مرتب. موبایل هم ممکن است در تمام مراحل بالا دستت باشد. و هر آینه پرت شود ده متر آن‌طرف‌تر. دل و روده‌ش پخش پله‌ها یا کوچه خیابان. این یعنی یک طمأنیه‌ی پنهان؛ یک حالتی که در آشوب‌ناک‌ترین سر و وضع هم دارمش. هیچ مانعی موقع بیرون‌رفتن از خانه، نه تنها نمی‌تواند جلوم را بگیرد که اعصابم را هم به هم نمی‌ریزد. سر کوچه را که می‌شکنم، من همان شکلی شدم که علی‌الاصول باید قبل بازکردن در واحدمان می‌بودم.

یکی می‌گفت قبل از این‌که شب بخوابی باید تمام اون چزایی که می‌دونی فردا صبح باید ورشون داری یه جا دم‌ِدست، آماده کن. این‌طوری خیالتم راحت می‌شه و آروم‌تر در‌می‌آی. چرند گفته. من همه این‌ حالت‌هایی را که نه تنها او، بل بقیه‌ی جز او هم گفته‌ند، امحتان کردم. جواب نداد.نه که زودتر و آرام‌تر درنیایم. نه؛ آن روزم خراب شد. کاری که داشته‌م  انجام نشد و این‌حرف‌ها. مثل روز اولِ اولین ترم‌ِ تابستانِ عمرم.

یک چیز جالب عصری که داشتم از کلاس‌زبان بر‌می‌گشتم فهمدیم. توی پیاده‌رو. دست‌هام را نگاه کردم. یعنی جاهایی که از آستین‌کوتاه بیرون می‌ماند. ترسیدم. انگار دی‌شب که خواب بودم، یکی آمده یکی از دست‌هاش را با یکی از دست‌هام عوض کرده؛ دست راستم آفتاب‌سوخته‌تر از دست چپم بود. ولی از طرفی هم ترسیدنم باعث شد، یک احساسی مقابلش حس کنم که وادارم کند به فکرکردن درست به قضیه‌ی اختلاف کنتراست دست‌هام. فهمیدم. خیلی زودتر از آن که فکرش را می‌‎کردم. صبح که می‌رفتم دانشگاه، تمام مسیری که سوار تاکسی بوده‌م، آفتاب سمت راست ماشین‌ها می‌زد. تمامش. من هم کل مسیر را صندلی جلو گیرم آمده‌بود. و چون هم تابستان‌ است و گرم و من هم یک چیز خنک مثلِ آستین‌کوتاه می‌پوشم. و هم شیشه تاکسی‌ها پایین است و من دست‌م را علی‌رغم چندشم روی شیشه‌خورِ در می‌گذارم، دست راستم آفتابِ زیادی خورده. چون تمام مسیر برگشت هم این شکلی بود و آفتاب وسط آسمان را رد کرده بود و بازهم سمت راست‌مان بود.

جمعه

.

بیست‌و‌سه روز پیش، وقتی هنوز بیست‌و‌سه روز به این روز باقی مانده‌بود، در یک ساعتی مثل این ساعت ِ شب، سه ساعت بود که خواب بودم. رکورد بی‌نظیری برای من محسوب می‌شود. تا به این حد زود خوابیدن را می‌گویم. البته از آن طرف هم زود بیدار شدن در حیطه‌ی رکودزنی من نیست. به هر ترتیب خواب بودم. و از شواهدی که حالا توی ذهنم می‌بینم‌شان، این‌طور بر می‌آید که خسته هم نبوده‌ام. با گوش و حواس جمع خوابم برده. و علی‌القاعده اگر در حین اتفاقی، صدایی، چیزی رخ می‌داد و یا می‌شنیدم، باید بیدار می‌شدم و می‌فهمیدم چه چیز بر سر محیط اطراف یا احیانا سر خودم می‌آید. اما از همین شواهد بر‌می‌آید که بیدار نشده‌م. ولی از ایین شواهد چیزی دال بر عدم‍ ِ بروز ِ اتفاقی حین خواب به من نمی‌‍دهند. مستندات ِ قابل قبولی هم از آن شب ندارم. یعنی هیج چیزی. حتی یک اثر آب دهن یا لکه‌‍ی قرمز رنگ یا دست کم یک تار مو. دریغ. همه‌ی لباس‌هایی را که احتمال می‌دهم آن شب، موقع ِ امکان داشت پوشیده باشم، گشته‌م. ولی لباس ممکن است شسته شده باشد و این قرائن ِ موجود در ذهن من هم هیچ حجتی برای عدم شسته‌نشدن آن لباس‌ها نخواهند داشت. کلافه شده‌م؛ تنها چیزی که از آن ساعت‌های خواب خاطرم هست، یکی‌ش همین زودتر از همیشه خوابیدن‌م هست و یکی هم احساس‌های دردناکی مثل بریده‌شان جایی از بدنم با یک کاغذ. یا چیزی برشی‌ ِ نامعولی مثل این. نه حس ِ بریدگی با چاقو یا اره. کاغذ یا دست بالا تکه‌ی جداشده از قوطیِ فلزی رانی.

یک مشکل بزرگی این روزها شاید بزرگ‌ترین مشکل من است. این روزهایی که شاید قدرشان قدّ ِ بیست‌وسه روز همین شود. این را همین شواهدِ توی ذهنم می‌گویند. قبل‌ترها اگر مشکلی داشتم، خودم به واسطه‌ی ادارکِ ناچیزی که دارم، حالی‌م می‌شد و سعی می‌کردم بر اساس غریزه‌ی وجودی‌م در رفع مشکل یا پیداکردن علت آن بر‌آیم. ولی نمی‌دانم چه حکمتی است که این سری، این شواهدِ ذهنی‌م است که من را از وجود مشکلی بزرگ در من باخبر کرده‌اند. دوست ندارم این حالت را.

برای جواب دادن به یک سوال ِ ساده مثل ِ "احوال‌پرسیِ ساده"، باید دست‌کم سه دقیقه فکر کنم. واژه‌ها را پیدا کنم. ردیف‌شان کنم در قالبی که شکلِ ِ متعارفی به نام جمله بگیرند. قبل‌ترها شنید‌ه‌بودم که تنها یا معمول‌ترین راهِ انتقال فکر و ایده به دیگران در مواجهه با آنان همین ساختار خردِ جمله است. اما از همان‌جایی هم که این کانسپت را شنیده‌‌م، شنیده‌م که غالبا انسان‌ها مدت زمانِ زیادی برای تولید این واحد خرد ساده _جمله_ تلف نمی‌کنند. منظورم از زمان زیاد یک سال یا یک ساعت نیست؛ زمان زیاد یعنی یک ثانیه. یعین باید طبق مشا‌هدها و دریافت‌های چند هزاز ساله، امرِ جواب ِ ساده به امورات عمومیِ فردی به وسیله‌ی زبان، باید در کمتر از یک ثانیه پرداخته شود. و صرف زمانِ سه دقیقه، آن هم در قشر پیش‌رویی از جامعه _جوان‌ها_ یک مشکل بزرگ است.

برای یافتن علت مشکل ِ بییست‌وسه روزه، بالاجبار به تنها مرجع ِ ذی‌صلاح ِ آن مراجع کرده‌م؛ شواهد ِ در ذهنم. ولی همان‌طور که در یکی دو جایی در آن بالا اشاره کردم، این شواهد جامع نیستند. همه‌ی چیزی که می‌خواهم، را ندارند. یا نمی‌دهند. نمی‌دانم. بر اساس استدلال و بررسی همین شواهد، چند نقطه‌ی زمانی ِ محتمل برای برزو چنین عارضه‌ای برای من درآمده. که پررنگ‌ترین احتمال، برای همین ساعت‌های خوابیدنِ  بیست‌وسه روز پیش است. شواهد این را هم می‌گویند که برای یافتن علت اصلی باید بر اساس چیزهایی که ما می‌دهیم به قسمت بررسی ِ متداول مغز خودم مراجعه کنم. و به دنبال عاملی بیرونی بگردم.

حالا من خودم، پیش خودم و برای خودم نشسته‌م فکر می‌کنم. واقعا چه اطمینانی مبنی بر عدم سرقت از من در موقع خوابِ آن شبم وجود دارد. از من سرقت دهشتنکانی کرده‌ند؛ همان موقع که خواب بودم با حواسم جمع، کسی از زیر تخت به بیرون غلتیده، رانی ِ در دستش را که به گردوغبار ِ مسخره‌ی زیر تختم آلوده بوده، به خورد من داده. و با زوائد ِ لعنتی ِ همین تخت فرفورژه‌م، قوطی را جر داده، یک چیزی برای بریدنِ سرم درست کرده. همین که سرم را با همین بیستوری ِ دست‌سازش شکافته، تمام واژه‌ها و حلقه‌ای واصل ِ آن‌‌ها به هم‌راه پشه‌های نورس ِ تابستانی، پر کشیده‌ند. رفته‌ند. ولی مقصود ِ او را از این کار هنوز هیچ رقم نفهمیده‌م.

چهارشنبه

از فیسبوک برای فیسبوک؛ علیهِ فیسبوک!


فیسبوک بودن ما خیلی شبیه خیلی چیزهای دیگر ماست. از این لحاظ که بعد مدتها بودن در آن، یادمان می‌رود اصلا اولین علتِ عاملی که آوردِمان چه بود. یادمان می‌رود، نه به این‌ معنا که تکامل پیدا کند دغدغه‌مان. بزرگ شود. نه، که رفته‌رفته این فضای اطراف _در اینجا فیس‌بوک_ است که تصمیم‌گیرِ ما شده. حساب کتاب ما را تعیین می‌کند که کی باشی. کی حرف بزنی. که را لایک کنی و برای که کامنت بگذاری. کی چک کنی. دیر به دیر جواب مسیج بدهی و این‌ حرف‌ها. انگار کنیم که قسمتی از خودمان را بریده‌ایم و کاشته‌ایم اینجا. و بعدِ مدتی برای خودش یک موجودِ عاصی و سرکش شده‌است. چیزی شبیه به تراشه‌ی پشت گردن دکتر اختاپوس. توی اسپایدرمن. مثلا. یکی چیزی شبیه به آن. که گاهی خودمانیم و گاهی خودش می‌شود ما. سر هرمس یک جایی، صدایش را گذاشته بود که می‌گفت «...ما آدم‌‍های توی مجازی وقتی به واقعیت برمیگردیم، دیگر دوباره از آن "تک زدن"‍‌ها خبری نیست. از آن زوروهای پر زر و زو درونمان...». راست میگفت. ما هایی که دوست داشتنی هامان را از مجازی شروع کردیم، به واقعیت‌رساندش کار سختی ست. مثل روزنامه نگاری حرفه‌ای کهبعد مدتی باید دوباره مشق کند سالهای اولیه‌ش را در رسانه‌های جدید.

سه‌شنبه

از "آزاده" برای تولدش

آزاده نشسته کل زندگی‌ش را که الان دارد می‌بیند: همینی که حالا هست. خیلی خوب‌تر می‌‍بیند.  می‌نویسد که بداند کی باید برای که گول بخورد: